SATRANÇ

 

Ôľ║Dersin Kodu ve Ad─▒ : PES 180 SATRANÇ

Ôľ║Dersin Kredisi (2 2 3)

Ôľ║Dersin Ö─čretim Eleman─▒ : A┼čk─▒n ERM─░┼×

≈ Tel: 0505 299 21 75 

≈ e-mail: askinermis@cankaya.edu.tr mail

Satranç spor bran┼č─▒n─▒ tan─▒tmak amac─▒yla dersler teorik ve uygulamal─▒ olarak uygulanmaktad─▒r. Haftal─▒k 3 saat olan dersimiz yan─▒ s─▒ra tak─▒m antrenman çal─▒┼čmalar─▒ da planlanmaktad─▒r.

Satranc─▒n, zaman─▒m─▒zdan en az 4000 y─▒l önce M─▒s─▒r da oynand─▒─č─▒na dair bulgular piramitlerdeki kabartmalarda bulunmaktad─▒r. Çin, Anadolu ve Mezopotamya da yayg─▒n bir ┼čekilde oynanmaktayd─▒. Oyunun bugünkü ad─▒n─▒ almas─▒, MS.  3. yüzy─▒lda Hindistan”da oyuna ÇATURANGA denmesi ile ba┼člar. Satranç ile ilgili ilk yaz─▒l─▒ belgeler Hindistan dan kalmad─▒r. Tüm dünyaya h─▒zla yay─▒lan ve bir tutkuya dönü┼čen satranc─▒n genel niteliklerini ö─črenmeye çal─▒┼čaca─č─▒z.

Dünya ┼čampiyonu Magnus CARLSEN

Satranç

Satranç tahtas─▒ çizgili 64 (8×8) e┼čit kareden olu┼čur ve kareleri s─▒rayla aç─▒k (beyaz) ve koyu (siyah) renktedir. Satranç tahtas─▒ iki rakip aras─▒na beyaz renkli kö┼če karesi sa─č tarafta olacak ┼čekilde yerle┼čtirilir.

Ba┼člang─▒çta bir taraf 16 adet aç─▒k renkli (beyaz), di─čer taraf 16 adet koyu renkli (siyah) ta┼ča sahiptir. Bunlar:

 

Bir adet beyaz ┼čah

Bir adet siyah ┼čah

 

Bir adet beyaz vezir

Bir adet siyah vezir

 

─░ki adet beyaz kale

─░ki adet siyah kale

 

─░ki adet beyaz fil

─░ki adet siyah fil

 

─░ki adet beyaz at

─░ki adet siyah at

 

Sekiz adet beyaz piyon

Sekiz adet siyah piyon

 

Ba┼člang─▒ç konumu tahta üzerinde ┼čöyle gösterilir

Ta┼člar─▒n kendine özgü hareketleri ve uzun soluklu bir mücadele sonras─▒ oyun berabere ya da taraflardan birinin galibiyeti ile sona erer.

Amaç rakibin ┼čah─▒n─▒ kurtulamayaca─č─▒ bir tehdit alt─▒nda b─▒rakmak yani mat etmektir. 

DERS─░N AMACI VE UYGULANI┼×I

Sistematik bir çal─▒┼čma program─▒ çerçevesinde Satranç Akademisi 1. ve 2 .Ad─▒m ders kitab─▒ ana materyal olarak  kullan─▒lacakt─▒r.

Dersimiz analitik dü┼čünme becerisi edinmek, satranç geometrisini kavramak gibi akademik kazan─▒mlar hedeflemekle birlikte rekabet duygusu geli┼čtirmek, planlama ve stratejik dü┼čünme becerisi edinmek, dikkat eksikli─či ile ba┼č etmek gibi sosyal hedeflerde içermektedir. Olu┼čturaca─č─▒m─▒z okul tak─▒m─▒yla birlikte sosyal a─č kurmay─▒ ve tak─▒m ruhu içerisinde bireyin geli┼čimine katk─▒ sunmay─▒ amaçlamaktay─▒z. Satranc─▒n zaman ve onu iyi kullanma becerisine sa─člad─▒─č─▒ katk─▒y─▒ bir ya┼čam al─▒┼čkanl─▒─č─▒ haline getirmek ve yeni arkada┼čl─▒klar edinmek önemli kazan─▒mlar─▒m─▒z aras─▒nda yer alacakt─▒r.

64 ALTIN Ö─×ÜT

1. Yapt─▒─č─▒n─▒z her hamlenin bir amac─▒ olsun.
2. Rakibin her hamlesinin amac─▒n─▒ anlamaya çal─▒┼č─▒n. Oynad─▒─č─▒ ta┼č─▒n gidebilece─či yerlere 
bak─▒n.
3. Giri┼čken ama amaçl─▒ oynay─▒n. Gereksiz de─či┼č toku┼čtan kaç─▒n─▒n.
4. Rakibin stilini biliyorsan─▒z, bundan yararlan─▒n. Fakat sonunda, konuma göre oynay─▒n, 
rakibe göre de─čil.
5. Rakibin hamlelerini göz ard─▒ etmeyin.
6. Gereksiz yere ┼čah çekmeyin. Anlam─▒ varsa ┼čah çekin.
7. Rakibin bütün tehditlerine yan─▒t bulun. Bunu yaparken kendi konumunuzu geli┼čtirin 
ve/veya kar┼č─▒ tehdit yap─▒n.
8. ─░nisiyatifi almaya çal─▒┼č─▒n. Zaten varsa, onu koruyun. Yoksa, ele geçirmeye çal─▒┼č─▒n.
9. De─či┼č-toku┼člarda, en az─▒ndan verdi─čin kadar al─▒n.
10. De─či┼č-toku┼člarda, en de─čersiz ta┼čla almaya ba┼člay─▒n, tabi ba┼čka bir ta┼čla almak için 
geçerli bir neden yoksa.
11. Kay─▒plar─▒n─▒z─▒ en aza indirin. Ta┼č kaybediyorsan─▒z, mümkün oldu─čunca az kaybetmeye 
çal─▒┼č─▒n.
12. Ta┼č kaybediyorsan─▒z, kar┼č─▒l─▒─č─▒nda olabildi─čince çok almaya çal─▒┼č─▒n.
13. Hata yaparsan─▒z, sava┼čmaktan vazgeçmeyin. Rakip avantaj elde ettikten sonra 
gev┼čeyip, sizin kurtulman─▒za yol açabilir.
14. Kay─▒p durumda de─čilseniz, hiçbir zaman, rakip sizin tehdidinizi görmeyecek diye, riskli 
bir hamle yapmay─▒n. Kay─▒p durumdaysan─▒z zaten kaybedecek bir ┼čey kalmad─▒─č─▒ için 
bunu yapabilirsiniz.
15. Kendi analiz gücünüze güvenin. Rakibin hamlesinin amac─▒n─▒ göremediyseniz, bir amaç 
ta┼č─▒mad─▒─č─▒n─▒ varsay─▒n.
16. Geçerli bir nedeni yoksa, feda yapmay─▒n.
17. E─čer rakibin fedas─▒n─▒ kabul etmek veya etmemek aras─▒nda bir karar veremiyorsan─▒z, 
kabul edin.
18. Çok aletle hücum edin. Sadece 1 - 2 aletle hücum etmeyin.
19. Rakibin çifte tehditlerine dikkat edin. Bunun için, korunmas─▒z ta┼člar─▒n─▒z─▒n ve 
zay─▒fl─▒klar─▒n─▒z─▒n neler oldu─čunu saptay─▒n.
20. Merkez için oynay─▒n: onu koruyun, kontrol edin, ele geçirin, etkileyin.
21. Merkezi piyonlarla ele geçirmek için sava┼č─▒n.
22. Dikkatsiz piyon hamleleri yapmay─▒n. Aç─▒l─▒┼čta mümkün oldu─čunca az piyon hamlesi 
yaparak geli┼čiminizi tamamlay─▒n.
23. Mant─▒kl─▒ olmak ko┼čuluyla, merkez piyonlar─▒n─▒ 2 sürün.
24. Aç─▒l─▒┼čta, mümkün oldu─čunca, sadece merkez piyonlar─▒n─▒ oynay─▒n. Tabi aç─▒l─▒┼č─▒n 
temelinde di─čer piyonlar─▒ oynamak yoksa.
25. Fillerinizi, merkez piyonlar─▒n─▒ tek sürerek önlerini kapatmadan önce geli┼čtirmeye 
çal─▒┼č─▒n.
26. Aletlerinizi, özellikle de atlar─▒n─▒z─▒, olabildi─čince çabuk, merkeze do─čru geli┼čtirin.
27. Amaçl─▒ bir ┼čekilde geli┼čin; sadece geli┼čtirmi┼č olmak için bir aleti oynamay─▒n.
28. Zaman (veya hamle) kaybetmeyin. Her hamlede yeni bir alet geli┼čtirmeye çal─▒┼č─▒n. 
Aç─▒l─▒┼čta, geçerli bir nedenin yoksa, ayn─▒ ta┼č─▒ 2 veya daha fazla kere oynamay─▒n.
29. Geli┼čimde, tehditler de yapmaya çal─▒┼č─▒n. Fakat gereksiz (geçersiz) tehditler yapmay─▒n.
30. Öncelikle minör aletleri (atlar─▒ ve filleri) geli┼čtirin. ┼×ah kanad─▒ndaki aletleri, vezir 
kanad─▒ndakilerden daha önce geli┼čtirin, ve atlar─▒ fillerden önce geli┼čtirin.
31. De─či┼č-toku┼člarda da geli┼čmeye çal─▒┼č─▒n.

32. Geli┼čim avantaj─▒n─▒z varsa, bunu de─čerlendirmek için hücum edin. Hücum etmezseniz, 
kar┼č─▒ taraf geli┼čimini tamamlad─▒─č─▒nda avantaj─▒n─▒z kalmaz.
33. E─čer aç─▒l─▒┼č─▒n gere─či de─čilse, vezirinizi çok erken ç─▒kmay─▒n.
34. Ta┼člar─▒n─▒za olabildi─čince alan yaratmaya çal─▒┼č─▒n.
35. Aç─▒k hatlar─▒ ele geçirin.
36. Kalelerinizi aç─▒k hatlara gelin, veya aç─▒lacak olan hatlara gelin.
37. Erken rok at─▒n.
38. Rakibin rok atmas─▒na engel olmaya çal─▒┼č─▒n. Onu merkezde kalmaya mahkum edin, 
özellikle aç─▒k oyunlarda.
39. Rakiplerinizin ta┼člar─▒n─▒ açmaza al─▒n. Kendi ta┼člar─▒n─▒z─▒n açmaza girmemesine çal─▒┼č─▒n. 
Açmaza al─▒nm─▒┼čsan─▒z, en k─▒sa zamanda, açmazdan kurtulmaya çal─▒┼č─▒n.
40. Açmaza ald─▒─č─▒n─▒z ta┼člar─▒, e─čer yararl─▒ bir amac─▒n─▒z yoksa almay─▒n. Mümkünse, onlara 
ba┼čka ta┼člarla da, özellikle piyonlarla, hücum etmeye çal─▒┼č─▒n.
41. Rok att─▒ktan sonra, zorunlu olmad─▒kça, ┼čah─▒n önündeki piyonlar─▒ oynamay─▒n.
42. Rakip ┼čaha hücum etmek için, etraf─▒ndaki karelerden birini seçin.
43. Rakibin, sizin bir renkte hareket eden filinizle ayn─▒ renkte fili yoksa (filiniz kar┼č─▒ts─▒zsa), 
bu filinin hücum edebilece─či kareler seçin.
44. Özellikle kar┼č─▒ts─▒z filinin rengindeki karelerde taktik olanaklar ara┼čt─▒r─▒n.
45. Hücum eden ta┼člar─▒n─▒z─▒, di─čer ta┼člar─▒n─▒zla hücumda destekleyin. Örne─čin kalelerinizi, ve 
gerekirse vezirinizi de arka arkaya getirerek (batarya olu┼čturarak) hücumu destekleyin.
46. Taktik f─▒rsatlar ba┼čka türlü gerektirmiyorsa, bataryada en önde en de─čersiz ta┼č─▒n─▒z 
olsun.
47. Hamlelerinizin etkinli─čini art─▒r─▒n. Esnek ve çok amaçl─▒ hamleler yap─▒n.
48. Bir hatta kontrolünüzü art─▒rmak için, kalelerinizi çiftleyin, gerekirse vezirinizi de o hatta 
getirin.
49. Aç─▒k m─▒, kapal─▒ m─▒ bir oyun oldu─čunu irdeleyin, ve ona göre oynay─▒n.
50. Aç─▒k oyunlarda fillerinizi koruyun (atlar─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirin), kapal─▒ oyunlarda atlar─▒n─▒z─▒ 
koruyun (fillerinizi de─či┼čtirin).
51. Fillerinizi etkin hale getirmek için, piyonlar─▒n─▒z─▒ öbür renkteki karelere getirin.
52. Zay─▒fl─▒klar─▒n─▒z, rakibin etkin filinin ters renkteki karelerde olsun.
53. Materyel olarak öndeyseniz, veya hücuma u─čruyorsan─▒z, ta┼člar─▒ de─či┼č-toku┼čla azalt─▒n. 
Materyel olarak gerideyseniz veya hücum yap─▒yorsan─▒z, de─či┼č-toku┼člardan kaç─▒n─▒n.
54. Bir plan yap─▒n, onu uygulay─▒n ve plan─▒n─▒za sad─▒k kal─▒n. Plan─▒n─▒z─▒ sadece gerekiyorsa 
de─či┼čtirin.
55. Alan avantaj─▒ elde etmek için, genellikle zamandan fedakarl─▒k etmeniz gerekir.
56. Kramp (s─▒k─▒┼č─▒k) durumdaysan─▒z, de─či┼č-toku┼člarla rahatlamaya çal─▒┼č─▒n.
57. Kötü (etkin olmayan) aletlerinizi, rakibin etkin aletleri ile de─či┼č-toku┼č yap─▒n.
58. E─čer konumun özellikleri belirsizse, plan─▒n─▒z─▒ gizleyin (aç─▒─ča vuran hamleleri sonraya 
saklay─▒n). Plan─▒n─▒z─▒ aç─▒─ča vurmayan hamleler yap─▒n.
59. Alan kazanmak veya hat açmak için, piyonlar─▒n─▒ ilerletin.
60. E─čer merkez bloke ise, rok atmakta acele etmeyin. Hangi kanada rok ataca─č─▒n─▒za, 
rakibin plan─▒n─▒ anlay─▒p öyle karar verin.
61. E─čer geli┼čimde geriyseniz, oyunu (özellikle merkezi) kapal─▒ tutun.
62. Küçük avantajlar─▒ biriktirin. Tek bir avantaj oyunu kazanmaya yetmeyebilir. Ama birkaç 
avantaj size oyunu kazand─▒r─▒r.
63. Yedinci yatay─▒ ele geçirmeye çal─▒┼č─▒n, özellikle kalelerinizle.
64. Analitik yöntemi kullan─▒n. Ne yapaca─č─▒n─▒z─▒ bilmiyorsan─▒z, önce konumu de─čerlendirin, 
ve bu de─čerlendirmennizle ilgili uygun sorular─▒ sorun.

Çevirmen : Halil Özmen

 

DE─×─░┼×─░KL─░KLER
3.10
a.3.1’den 3.9’a kadar s─▒ralanan Maddelerin ilgili tüm ko┼čullar─▒n─▒ kar┼č─▒layan bir hamle,
‘geçerli’(legal)dir.
b.3.1’den 3.9’a kadar s─▒ralanan Maddelerin ilgili ko┼čullar─▒n─▒ kar┼č─▒layamayan bir hamle,
‘geçersiz’(illegal)dir.
c.Geçerli (legal) bir hamleler dizisiyle ula┼č─▒lamayan bir konum, geçersiz (illegal)dir.
Bu madde yeni eklenen bir maddedir. Eski kurallarda ad─▒ geçen ancak aç─▒k bir ┼čekilde 
tan─▒mlanmayan kural d─▒┼č─▒ hamle, geçerli hamle gibi tan─▒mlara aç─▒kl─▒k getirildi. Madde 3.1 den 3.9 
kadar olan maddeler ta┼člar─▒n hareketlerini tan─▒mlayan maddelerdir. Bu maddelere uygun olarak 
yap─▒lan hamleler geçerli, bu maddeler uygun olmayan hamlelere ise geçersiz hamle olarak 
tan─▒mland─▒. Geçerli, hamleler dizisi ile ula┼č─▒lamayan konumlar geçersiz konum olarak tan─▒mland─▒.
4.2 
Önceden niyetini belli etmek ko┼čulu ile (örne─čin, düzeltiyorum’ - ‘j’adoube’ ya da ‘I adjust’ –
diyerek) yaln─▒zca hamlede olan bir oyuncu, karelerindeki bir ya da daha fazla ta┼č─▒ düzeltebilir.
Bu madde eski kurallarda “4.2.Önceden niyetini belli etmek ko┼čulu ile (örne─čin, “düzeltiyorum” - “j’adoube” ya da “I adjust” - diyerek) hamlede olan oyuncu, bir ya da daha fazla ta┼č─▒ düzeltebilir.” 
Yeni kurallarda yaln─▒zca hamlede olan oyuncu denilerek düzeltme eylemini sadece hamlede 
oyuncunun yapabilece─či vurguland─▒. Aksi durumlar─▒n rakibi rahats─▒z etme olarak 
de─čerlendirilmelidir.
4.6 
Terfi eylemi farkl─▒ ┼čekillerde gerçekle┼čtirilebilir:
1. piyonun terfi(var─▒┼č) karesine yerle┼čtirilmesi zorunlu de─čildir,
2. piyonun ç─▒kar─▒l─▒p yeni ta┼č─▒n terfi(var─▒┼č) karesine konulmas─▒, herhangi bir s─▒rayla gerçekle┼čebilir.
Terfi(var─▒┼č) karesinde rakip bir ta┼č varsa, al─▒nmal─▒d─▒r.
Terfi i┼člemi de─či┼čik ┼čekillerde gerçekle┼čtirilebilir. Piyonun terfi karesine yerle┼čtirilmeden yap─▒lan 
terfilerde geçerlidir.
Bununla ilgili animasyonu izleyebilirsiniz (Madde 4.6 )
4.9. 
Bir oyuncu ta┼člar─▒ hareket ettirebilecek durumda de─čilse, bu i┼člem için, hakemce kabul 
edilebilecek bir yard─▒mc─▒, oyuncu taraf─▒ndan sa─članabilir.
Engelli tan─▒m─▒ hakem taraf─▒ndan belirlenecek. Süre dü┼čürülmeyecek. Örnek: Kolu alç─▒l─▒ bir oyuncu 
bir oyuncunun notasyon tutmas─▒ istenemez. Bunun için bir yard─▒mc─▒ gerekir. Benzer ┼čekilde aya─č─▒ 
alç─▒l─▒ olan bir ki┼čide masaya istenen ┼čekilde yana┼čamad─▒─č─▒ için engelli olarak tan─▒mlanabilir. Dini 
sebeplerden dolay─▒ notasyon tutmay─▒ reddeden bir oyuncuya 15 dakika ceza uygulamas─▒ yap─▒labilir.
6.2 a.
Oyun s─▒ras─▒nda satranç tahtas─▒ üzerinde hamlesini yapan her (bir) oyuncu, kendi saatini
durduracak ve rakibinin saatini çal─▒┼čt─▒racakt─▒r (yani, saatine basacakt─▒r). Bu hamleyi “tamamlar”.
Bir hamle ┼ču durumlarda da tamamlanm─▒┼čt─▒r:
(1)hamle oyunu sonland─▒r─▒yorsa (Maddeler 5.1.a, 5.2.a, 5.2.b, 5.2.c ve 9.6), ya da
(2) önceki hamlesi tamamlanmad─▒─č─▒ halde oyuncu, sonraki hamlesini yapm─▒┼čsa. 
Bir oyuncunun hamlesini yapt─▒ktan sonra saatini durdurmas─▒na, -rakibi kendi sonraki
hamlesini yapm─▒┼č olsa bile- izin verilmelidir. Oyuncunun tahta üzerinde hamle
yapmas─▒yla, saate basmas─▒ aras─▒nda geçen süre oyuncuya verilen sürenin bir parças─▒
say─▒l─▒r.Yeni kurallar hamlenin tamamlanmas─▒n─▒ daha aç─▒k hale getiriyor.
Hamle a┼ča─č─▒daki durumlarda tamamlanm─▒┼čt─▒r:
1.Oyuncunun hamlesini yap─▒p saate basmas─▒ ile hamle tamamlanm─▒┼č say─▒l─▒r.
2.Yap─▒lan hamle oyunu sonland─▒r─▒yorsa hamle tamamlanm─▒┼č say─▒l─▒r.
Örnek: Oyuncu mat hamlesi yap─▒yor. Saate basmasa bile bu hamle oyunu sonland─▒rd─▒─č─▒ için 
hamle tamamlanm─▒┼čt─▒r.
3.Oyuncu önceki hamlesini tamamlamad─▒─č─▒ halde bir sonraki hamlesini yapm─▒┼čsa 
hamle tamamlanm─▒┼č say─▒l─▒r. 
Bu madde ile nadirde olsa kar┼č─▒la┼č─▒lan baz─▒ sorunlar─▒ önleyecektir. 
Örnek: Beyaz oyuncu daha önce bir kural d─▒┼č─▒ hamle yapm─▒┼čt─▒r. Aradan birkaç hamle geçtikten 
sonra tekrar kural d─▒┼č─▒ hamle yap─▒yor. Ancak henüz saatine basm─▒yor. Bunu f─▒rsat bilen siyah 
oyuncu hamlesini yaparak saatine bas─▒yor. (Bu görünürde çok sorun olu┼čturmayan bir durum gibi 
gözükse de beyaz─▒n yapt─▒─č─▒ kural d─▒┼č─▒ bir hamleyi tatmamlar bir durum olu┼čturuyordu.) Bu durumda 
beyaz oyuncu hamlesini yapmadan bir hamle öncesindeki kural d─▒┼č─▒ hamlesini geri alabilir. Çünkü 
henüz hamlesini tamamlamam─▒┼čt─▒r. Bu arada siyah─▒n hamlesi de geri al─▒n─▒r. 
Bununla ilgili animasyonu izleyebilirsiniz (Madde 6.2 )
6.7 a. 
Yar─▒┼čma kurallar─▒ yoluyla, önceden, belirli bir hükmen yenik say─▒lma süresi seçilir. Satranç 
tahtas─▒na, hükmen yenik say─▒lma süresi’nden sonra gelen bir oyuncu, hakem aksi yönde karar 
vermedikçe oyunu kaybeder. 
b. E─čer yar─▒┼čma kurallar─▒, s─▒f─▒rdan farkl─▒ bir hükmen yenik say─▒lma süresi öngörmü┼č ve 
oyuncular─▒n hiçbiri ba┼člang─▒çta haz─▒r bulunmuyorlarsa, Beyaz (ile oynayan oyuncu) gelmi┼č oldu─ču 
zamana kadar geçen süreyi, -yar─▒┼čma kurallar─▒ ile aksi öngörülmüyor ya da hakem bu yönde bir 
karar vermiyorsa- kaybeder. 
Kurallar “Hükmen yenilme süresi” tan─▒ml─▒yor. Hükmen yenilme süresi “0 dakika” olabilece─či gibi “15 
dakikada” olabilecek. Hükmen yenilme süreleri yönergelere eklenecek. Hükmen yenik say─▒lma 
süresinden sonra gelen bir oyuncu, hakem aksi yönde karar vermedikçe oyunu kaybedecek.
Yar─▒┼čman─▒n her hangi bir nedenden dolay─▒ geç ba┼člamas─▒ durumunda hakemler geç kalma süresini, 
tur ba┼člama saatine göre mi yoksa programda belirtilen zamana göre mi belirleyecekleri konusu 
hakemleri zor duruma dü┼čürmekteydi. 
Turun yönergede belirtilen zamanda ba┼člamas─▒ önemlidir. Zaman─▒nda ba┼člat─▒lan yar─▒┼čmalarda bu tür 
sorunlar─▒n ya┼čanmayaca─č─▒ aç─▒kt─▒r. Ba┼čhakem yar─▒┼čman─▒n belirlenen saatte ba┼člamas─▒ için gereken 
tüm tedbirleri almakla yükümlüdür. Ancak nadir de olsa turun gecikti─či durumlar olmaktad─▒r. Bunlar 
bazen d─▒┼č etkenler nedeni ile de olabilmektedir. (Örnek: yar─▒┼čmaya davet edilen protokolün 
beklenmesi, bir önceki turun gecikmesi, elektrik kesilmesi v.b) Bu tür gecikmeler sonunda 
ya┼čanabilecek sorunlar─▒ gidermek amac─▒yla hükmen yenilme süresi tur ba┼člama zaman─▒na göre 
belirlenecek. Bu geçmi┼čte ya┼čanan birçok sorunun da olu┼čmas─▒n─▒ önleyecektir. 
7.1 Bir kurald─▒┼č─▒l─▒k olu┼čursa, ta┼člar─▒n önceki konumlar─▒na dönülmeli, hakem en do─čru 
de─čerlendirmesini kullanarak satranç saatinin gösterdi─či zamanlar─▒ belirlemelidir. Buna saatteki
zamanlar─▒ de─či┼čtirmeme hakk─▒ da dahildir. Ayr─▒ca gerekiyorsa saatin hamle sayac─▒n─▒ da
ayarlayacakt─▒r.
Hakem bir kurald─▒┼č─▒l─▒k olursa, ta┼člar─▒ önceki konumuna dönülmesini sa─člay─▒p, zamanlar─▒ da 
belirlemelidir. Yeni de─či┼čiklik ile hakem gerekli görürse saatleri ayarlamayabilir, mevcut hali ile 
devam ettirebilir. Burada hakeme bir yetki veriyor. Bunun gerekçesi bazen çok geriye dönmek bir 
sonraki turu, ödül törenini zora sokabilir. Gerekçe turun aksamas─▒ 
Örne─čin : Çok geriye gitmek. 90.hamleden 57. hamleye (çok geç) bazen çok geriye dönmek bir 
sonraki turun ba┼člamas─▒n─▒, ödül töreninin gecikmesi vb. olaylara neden olabilir vb. zora sokabilir.
Çok yak─▒n 10. Hamleden 8.hamleye (gerek yok)
Bununla ilgili animasyonu izleyebilirsiniz (Madde 7.1)7.5
a.Oyun s─▒ras─▒nda geçersiz bir hamlenin tamamlanm─▒┼č oldu─ču belirlenirse, konum, kurald─▒┼č─▒l─▒─č─▒n
hemen öncesine getirilir. Kurald─▒┼č─▒l─▒─č─▒n hemen öncesi belirlenemiyorsa, oyun, belirlenebilen son
kurald─▒┼č─▒ öncesi konumdan devam eder. Madde 4.3 ve 4.7’e göre, geçersiz hamle yerine ba┼čka
bir hamle yap─▒l─▒r. Oyun bu düzeltilmi┼č konumdan devam edecektir. Oyun bu düzeltilmi┼č 
konumdan devam edecektir. Bir oyuncu, piyonunu en uzak yataya sürer, saatine basar, fakat
piyonu yeni bir ta┼č ile de─či┼čtirmezse, hamle geçersizdir. Piyon kendisiyle ayn─▒ renkte bir vezir
ile de─či┼čtirilir.
Sekizinci yatayda piyon vezir olarak de─čerlendirilecek. Aradan hamle geçse bile kural d─▒┼č─▒ hamleye 
dönülecek. Ceza uygulamas─▒ yap─▒lacak. Vezir olmas─▒n─▒n nedeni oyuncunun zaman kazanmas─▒n─▒n 
önüne geçmek. Amaç oyuncunun 8.yatayda piyon tutarak hangi ta┼ča terfi etmesine karar vermesi 
için zaman kazanmas─▒n─▒ engellemek. Çünkü oyuncu vezir terfisinde arad─▒─č─▒ ta┼č─▒ bulamad─▒─č─▒nda isterse 
saati durdurabiliyor.
Bu kural ile ilgili videoyu izleyebilirsiniz.(Piyonun Vezire Terfi)
7.5.
b.Madde 7.5.a'ya göre gerekli uygulama yap─▒ld─▒ktan sonra, oyuncu taraf─▒ndan tamamlanan ilk
geçersiz hamle için, hakem, rakip oyuncuya iki dakika ek süre verecektir; ayn─▒ oyuncunun ikinci
kez geçersiz bir hamleyi tamamlamas─▒ halinde, oyun bu oyuncu için hakem taraf─▒ndan kay─▒p
ilan edilecektir.
Bununla birlikte, rakip oyuncunun, bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olas─▒ hamleler dizisi ile
mat edemeyece─či bir konuma ula┼č─▒lm─▒┼čsa oyun berabere olur.
Daha önceki kurallarda ilk iki geçersiz hamleye iki dakika ceza verildikten sonra üçüncü kural d─▒┼č─▒ 
hamle oyunu kaybettiriyordu. Yeni kurallarda ise ikinci kurald─▒┼č─▒ hamle oyunun kayb─▒na neden 
olmaktad─▒r. Bu nedenle hakemlerin kurald─▒┼č─▒ hamleleri mutlaka kay─▒t alt─▒na almalar─▒ 
gerekmektedir. Ba┼čhakemler hakemlerden ceza formlar─▒n─▒ doldurmalar─▒ istemelidir. Hakem bir 
oyuncu için kazanç ilan etmeden önce tahtaya bakmal─▒ rakip oyuncunun kural d─▒┼č─▒ hamle yapan 
oyuncuyu geçerli herhangi bir olas─▒ hamleler dizisi ile mat edemeyece─či bir konum varsa oyunu 
berabere bitirmelidir.
9.6.A┼ča─č─▒daki hallerden biri ya da her ikisi birden meydana gelirse oyun beraberedir:
a. 9.2b’deki gibi ayn─▒ konum, her iki oyuncunun, kar┼č─▒l─▒kl─▒ ve ard─▒┼č─▒k hamleleri ile en az be┼č kez 
olu┼čmu┼č ise.
b. her iki oyuncu ard─▒┼č─▒k 75 hamlelik herhangi bir seriyi, hiçbir ta┼č─▒ almadan ve hiçbir piyonu 
hareket ettirmeden tamamlam─▒┼člar ise. Son hamle ile mat yap─▒lm─▒┼č ise, mat geçerlidir.
Bu maddenin konulmas─▒n─▒n amac─▒ oyunun gereksiz yere uzamas─▒n─▒ engellemek. Hakem ayn─▒ konumun
her iki oyuncunun kar┼č─▒l─▒kl─▒ ve ard─▒┼č─▒k hamleleri ile en az be┼č kez olu┼čtu─čunu görürse, oyunculardan bir 
talep gelmesini beklemeden oyunu berabere bitirecektir. Benzer bir ┼čekilde her iki oyuncu ard─▒┼č─▒k 75 
hamlelik herhangi bir seriyi, hiçbir ta┼č─▒ almadan ve hiçbir piyonu hareket ettirmeden tamamlam─▒┼člar 
ise hakem oyunu berabere bitirecektir. Ancak 75. hamle ile mat yap─▒lm─▒┼č ise, mat geçerlidir. 
Olas─▒ sorun: Her iki oyuncu be┼č konumla ilgili olarak beraberlik isteminde bulunmam─▒┼člar ve hakem 
de bu durumu fark etmemi┼č ve oyun farkl─▒ hamleler ile devam etmi┼č ilerleyen hamlelerde
oyunculardan biri beraberlik isteminde bulunursa beraberlik verilecektir.
6.2 a. Oyun s─▒ras─▒nda satranç tahtas─▒ üzerinde hamlesini yapan her (bir) oyuncu, kendi saatini 
durduracak ve rakibinin saatini çal─▒┼čt─▒racakt─▒r (yani, saatine basacakt─▒r). Bu hamleyi “tamamlar”.
Bir hamle su durumlarda da tamamlanm─▒┼čt─▒r:
(1) hamle oyunu sonland─▒r─▒yorsa (Maddeler 5.1.a, 5.2.a, 5.2.b, 5.2.c ve 9.6), ya da
Bu maddeye göre gibi ayn─▒ konum her iki oyuncunun kar┼č─▒l─▒kl─▒ ve ard─▒┼č─▒k hamleleri ile en az be┼č 
kez olu┼čmu┼č ise yap─▒lan son hamle oyunu sonland─▒ran hamledir. Benzer durum 75 hamle içinde 
geçerlidir. Bu hamle oyunu sonland─▒ran hamle oldu─ču için hakem oyunu berabere bitirmelidir.
Bu kural ile ilgili videoyu izleyebilirsiniz. (Be┼č konum tekrar─▒)11.2 ‘Oyun sahas─▒’; ‘oyun salonu’, tuvaletler, dinlenme odalar─▒, oyuncular─▒n temiz hava almak 
için ç─▒kt─▒klar─▒ yerler, sigara içme yerleri ve hakemin belirledi─či di─čer bölgeler olarak tan─▒mlan─▒r. 
Oyun salonu, bir yar─▒┼čman─▒n oyunlar─▒n─▒n oynand─▒─č─▒ yer olarak tan─▒mlan─▒r.
Yaln─▒zca hakemin izni ile:
a. bir oyuncu, oyun sahas─▒n─▒ terk edebilir.
b. hamlede olan bir oyuncu, oyun salonundan ayr─▒labilir.
c. oyuncu ya da hakem olmayan bir ki┼či, oyun salonuna (oyunlar─▒n oynand─▒─č─▒ alan) giri┼č hakk─▒ 
edinebilir.
Hakemler iki tan─▒m─▒ iyi bilmelidirler.
1.Oyun Salonu: Yar─▒┼čman─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ yer oyun salonu olarak tan─▒mlan─▒r.
2.Oyun sahas─▒: Oyun salonu yan─▒ s─▒ra tuvaletler, dinlenme odalar─▒, oyuncular─▒n temiz hava almak için 
ç─▒kt─▒klar─▒ yerler, sigara içme yerleri ve hakemin belirledi─či di─čer bölgelerin tümü oyun sahas─▒ olarak 
belirlenir.
Hakemlik aç─▒s─▒ndan bunun önemi:
1.Hakemin izni olmadan bir oyuncu oyun sahas─▒ndan ayr─▒lamaz. 
2. Hakemin izni olmadan hamlede olan bir oyuncu oyun salonundan ayr─▒lamaz.
3. Hakemin izni olmadan oyuncu ve hakem olmayan ki┼čiler oyun salonuna giremez.
Bu kural ile ilgili animasyonu izleyebilirsiniz.(Madde 11.2)
11.3
a.Oyun süresince oyuncular─▒n not tutmalar─▒, bilgi veya öneri kaynaklar─▒na ba┼čvurmalar─▒, ya
da (herhangi bir)oyunu ba┼čka bir tahta üzerinde incelemeleri yasakt─▒r.
b.Oyun s─▒ras─▒nda, bir oyuncunun oyun sahas─▒ içinde cep telefonu ve/veya herhangi bir
elektronik ileti┼čim cihaz─▒na sahip olmas─▒ yasakt─▒r. Oyuncunun böylesi cihazlardan birini oyun
sahas─▒na getirdi─či ortaya ç─▒karsa, oyunu kaybeder, rakibi kazan─▒r.
Yar─▒┼čma kurallar─▒ yoluyla daha farkl─▒, daha az kat─▒ cezalar öngörülebilir. Hakem oyuncudan,
elbiselerini, çantalar─▒n─▒ ve di─čer e┼čyalar─▒n─▒ müstakil bir yerde denetlemesine izin vermesini
istemeyi gerekli görebilir. Hakem ya da onun yetkilendirece─či oyuncuyla ayn─▒ cinsiyette bir
ki┼či, oyuncuyu denetleyecektir. Oyuncu bu yükümlülükler için i┼čbirli─čini reddederse hakem, 
Madde 12.9’da öngörülen tedbirleri uygulayacakt─▒r.
Bak─▒n─▒z: MADDE 11.3 YORUMU
11.9 Oyuncu hakemden Satranç Kurallar─▒’n─▒n belirli bir noktas─▒n─▒n aç─▒klanmas─▒n─▒ isteme 
hakk─▒na sahiptir.
Yeni eklenen bu kurala göre oyuncu hakemden kurallarla ilgili baz─▒ konular─▒n aç─▒klanmas─▒n─▒ 
isteyebilir. Geçmi┼čte oyuncular─▒n baz─▒ sorular─▒ hakemleri zor duruma dü┼čürmekteydi. Bu kural 
hakemleri pek çok yönden rahatlatacakt─▒r. Burada hakemin kural─▒n tamam─▒n─▒ anlatmas─▒ 
beklenilmemedir. Belirtilen durum “belirli bir noktas─▒n─▒n aç─▒klanmas─▒” olarak de─čerlendirilmelidir. 
Oyuncuya bir avantaj sa─člamaktan kaç─▒nmal─▒d─▒r. Hakemlerin pozisyon ile ilgili sorulara cevap 
vermekten kaç─▒nmal─▒d─▒r.
ÖRNEK: Üç konum ile ilgili olarak “ beraberlik istiyorum ne yapmal─▒y─▒m” diye sorarsa “önce 
hamleni yaz, hamleni yapmadan beraberlik isteyebilirsin” diyebilir. Benzer durum 5o hamle 
kural─▒ içinde geçerlidir. 
12.9 Hakemin verebilece─či ceza seçenekleri ┼čunlard─▒r: 
a.uyar─▒ 
b.rakip oyuncunun kalan süresini artt─▒rmak 
c.kabahatli oyuncunun kalan süresini azaltmak 
d. rakibin o oyundan alaca─č─▒ puan─▒ tam puana kadar artt─▒rmak 
e.kabahatli oyuncunun oyundan ald─▒─č─▒ puan─▒ azaltmak 
f.oyunu kabahatli taraf için kay─▒p ilan etmek (rakibinin puan─▒n─▒ da hakem belirleyecektir) 
g.önceden duyurulmu┼č bir para cezas─▒n─▒ uygulamak 
h.yar─▒┼čmadan ç─▒karmak.
2014 Kurallar─▒nda metne ba─članmas─▒ kayd─▒yla uygulanabilecek yeni bir durum. Örne─čin “önceden 
duyurulmu┼č bir para cezas─▒n─▒ uygulamak” Bu ceza nedeni ve para miktar─▒ yönergede veya teknik 
toplant─▒da belirtilmelidir.EKLER
Ek A HIZLI SATRANÇ
A.1. ‘H─▒zl─▒ Satranç’, oyunun tüm hamlelerinin tamamlanmas─▒ için oyuncu ba┼č─▒na sabit süre
ile, 60 dakikadan az, ama 10 dakikadan çok zaman dü┼čen; ya da, tahsis edilen sabit süreye, ilave sürenin 60 kat─▒ eklendi─činde, her bir oyuncu için 60 dakikadan az, ama 10 dakikadan
çok, zaman verildi─či bir oyundur.
2014 Kurallar─▒nda H─▒zl─▒ Satranç oyun temposu de─či┼čikli─če u─čram─▒┼čt─▒r. Art─▒k H─▒zl─▒ Satranç’ta her 
bir oyuncu için 60 dakikadan az, ama 10 dakikadan çok süre verilmesi gerekmektedir. 
Dolay─▒s─▒yla 10 dk. y─▒ld─▒r─▒ma, 60 dk. normal oyuna girmektedir. (Hat─▒rlatma : 60 dakika eskiden 
de normal oyundu) Eski kurallarda 60 dakikadan az, ama 15 dakika ve üzerinde zaman 
verilen; ya da sabit süre + ekleme süresinin 60 kat─▒n─▒n 60 dakikadan az, ama 15 dakika ve 
üzerinde oldu─ču bir oyundur.
A4.a. Aksi halde a┼ča─č─▒dakiler uygulan─▒r:
a.Ba┼člang─▒ç pozisyonundan itibaren her iki oyuncu da onuncu hamleyi tamamlad─▒ktan
sonra, (1) saat kurulumunda bir de─či┼čiklik yap─▒lamaz, yar─▒┼čma takvimini olumsuz etkileyen haller
bunun istisnas─▒d─▒r. (2) ta┼člar─▒n yanl─▒┼č dizili┼čine ya da tahtan─▒n yanl─▒┼č konumland─▒r─▒lmas─▒na ili┼čkin bir savda
bulunulamaz. ┼×ah─▒n yanl─▒┼č yerle┼čtirildi─či hallerde, roka izin verilmez. Kalenin yanl─▒┼č
yerle┼čtirildi─či hallerde, o kaleyle rok yap─▒lamaz.
Eski kurallarda her iki oyuncu da üç hamle yapt─▒ktan sonra, ta┼člar─▒n yanl─▒┼č dizilmesi, satranç tahtas─▒n─▒n 
yanl─▒┼č konulmas─▒ veya saatlerin yanl─▒┼č kurulumuna ili┼čkin savlar ileri süremezler. ┼×ah─▒n konumu 
do─čru de─čilse roka izin verilmez. Kalenin yanl─▒┼č yerle┼čtirildi─či hallerde, o kaleyle rok
yap─▒lamaz.
A.4.b. Geçersiz bir hamle, oyuncunun saatine basmas─▒ ile tamamlan─▒r. Bunu gözlemleyen
hakem, e─čer rakip oyuncu kendi sonraki hamlesini yapmam─▒┼čsa, oyunu bu oyuncu(geçersiz
hamleyi tamamlayan) için kay─▒p ilan edecektir. Hakem müdahil olmam─▒┼čsa, rakip oyuncu, kendi sonraki hamlesini yapmam─▒┼č olmas─▒ ko┼čuluyla, kazanç sav─▒nda bulunma hakk─▒n─▒ elde
eder. Bununla birlikte, rakip oyuncunun, bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olas─▒ hamleler 
dizisi ile mat edemeyece─či bir konum olu┼čmu┼čsa oyun berabere olur. E─čer rakip bir savda
bulunmam─▒┼č ve hakem müdahil olmam─▒┼čsa, geçersiz hamle kalacak ve oyun devam
edecektir. Rakip kendi sonraki hamlesini yapm─▒┼čsa, geçersiz bir hamle, her iki oyuncunun da -hakemin müdahalesi olmadan- aralar─▒nda anla┼čt─▒klar─▒ haller d─▒┼č─▒nda, düzeltilemez.
Önceki kurallarda geçersiz hamleye hakem kar─▒┼čm─▒yordu. Yeni getirilen kurala göre Hakem 
geçersiz hamlenin gerçekle┼čti─čini gördü─čünde geçersiz hamleyi yapan oyuncu için oyunu 
kay─▒p ilan edecek. Hakem bu karar─▒n─▒ rakip oyuncu hamlesini yapmadan önce vermelidir. 
Hakem müdahil olmam─▒┼čsa, rakip oyuncu, kendi sonraki hamlesini yapmadan, kazanç sav─▒nda
bulunabilir. E─čer bu oyuncunun geçerli hamleler dizisi ile mat edemeyece─či bir konum 
olu┼čmu┼čsa oyun berabere sonuçlan─▒r.
A.4 c. Zamandan kazanç sav─▒n─▒ ileri sürebilmek için, sav─▒ ileri süren taraf satranç
saatini durdurmal─▒ ve hakemi haberdar etmelidir. Bu sav─▒n kabul edilmesi için
satranç saati durdurulduktan sonra sav sahibinin kendi saatinde zaman─▒
kalm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Bununla birlikte, rakip oyuncunun, bu oyuncuyu geçerli
herhangi bir olas─▒ hamleler dizisi ile mat edemeyece─či bir konum olu┼čmu┼čsa
oyun berabere olur.
Zamandan kazand─▒─č─▒n─▒ ileri süren bir oyuncunun;
• Saatini durdurmal─▒
• Kendi bayra─č─▒ dü┼čmemi┼č olmal─▒
• Bununla birlikte, rakip oyuncunun, bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olas─▒ hamleler 
dizisi ile mat edemeyece─či bir konum olu┼čmu┼čsa oyun berabere olur.A.4 d. Hakem, her iki ┼čah─▒n da tehdit alt─▒nda oldu─čunu ya da ba┼člang─▒ç pozisyonundan en 
uzak yatayda bir piyon oldu─čunu görürse, sonraki hamle tamamlan─▒ncaya kadar 
bekleyecektir. Ard─▒ndan, geçersiz konum hala tahta üzerinde ise, oyunu berabere ilan 
edecektir.
Hakem tahtada a┼ča─č─▒daki iki geçersiz konumu görürse sonraki hamle tamamlan─▒ncaya kadar 
bekleyecektir. Ard─▒ndan oyunu berabere bitirecektir. Çünkü geçersiz bir konum geçerli olmayan 
hamle veya hamleler sonucu olu┼čmu┼čtur. 
• iki ┼čah tehdit alt─▒nda bulunuyorsa
• son yatayda bir piyon varsa
A.5. Yar─▒┼čma yönergesinde, o yar─▒┼čma boyunca Madde A.3 ya da A.4’den hangisinin 
uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼č olacakt─▒r. FIDE Kurallar─▒ Ek A’da belirtilen H─▒zl─▒ Satranç Kurallar─▒ ile yap─▒lacak turnuvalar─▒nda yönergelerinde 
A5 maddesi uyar─▒nca A3 yada A4 maddelerinin hangisinin kullan─▒laca─č─▒ belirtilmesi gerekmektedir. 
Ek B. YILDIRIM
B.1. ‘Y─▒ld─▒r─▒m’, oyunun tüm hamlelerinin tamamlamas─▒ için oyuncu ba┼č─▒na sabit süre ile,
10 dakika ve alt─▒nda zaman dü┼čen; ya da, tahsis edilen sabit süreye, ilave sürenin
60 kat─▒ eklendi─činde, her bir oyuncu için 10 dakika ya da alt─▒nda zaman verildi─či, bir 
oyundur.
2014 Kurallar─▒nda Y─▒ld─▒r─▒m oyun temposu de─či┼čikli─če u─čram─▒┼čt─▒r. Art─▒k Y─▒ld─▒r─▒mda her bir oyuncu 10 
dakika ve alt─▒nda süre verilmesi gerekmektedir. 
B.2 Yar─▒┼čma Kurallar─▒’n─▒n 7. ve 9. Maddelerinde sözü edilen iki dakikal─▒k cezalar bir dakika 
olarak uygulan─▒r.
Bu madde ancak B3 uyguland─▒─č─▒ durumlar için geçerlidir.
B.3 A┼ča─č─▒daki hallerde Yar─▒┼čma Kurallar─▒ uygulan─▒r:
a. bir oyunu bir hakem yönetiyorsa ve
b. her bir oyun hakem ya da yard─▒mc─▒s─▒ taraf─▒ndan ve e─čer mümkünse, elektronik olarak 
da kaydediliyorsa.
Yar─▒┼čma yönergesinde, o yar─▒┼čma boyunca Madde B.3 ya da B.4’den hangisinin 
uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼č olacakt─▒r.
Y─▒ld─▒r─▒m kurallar─▒nda B.5 maddesi gere─či, B.3 yada B.4 maddelerinin hangisinin uygulanaca─č─▒n─▒n 
yönergede belirtilmesi gerekmektedir. 
Ek G. HIZLI OYUN B─░T─░┼×LER─░
G.3. Bu ek, sadece ilave sure verilmeyen(eklemeli ya da ertelemeli) standart ve h─▒zl─▒
satranç oyunlar─▒na uygulan─▒r, y─▒ld─▒r─▒m oyunlar─▒na uygulanmaz.
2014 Kurallar─▒nda Ek G’nin uygulan─▒p uygulanmamas─▒n─▒n yönergede belirtilmesi gerekmektedir. 
Sonuç olarak eklemeli (Fischer) veya ertelemeli (Bronstein) tempo kullan─▒lmayan turnuvalarda Ek G 
uygulanmayabilir. 
G.4 Hamlede olan oyuncunun saatinde iki dakikadan az zaman─▒ kalm─▒┼čken, bu oyuncu, her iki 
oyuncu için de geçerli olacak be┼č saniyelik ek süre (hamle ba┼č─▒na eklemeli ya da ertelemeli olarak) 
isteyebilir (mümkünse). Saatler sözü edilen ek süreyi verecek ┼čekilde ayarlan─▒r; rakip oyuncu ilave 
iki dakika ile ödüllendirilir ve oyun devam eder. 
Kural metninde mümkünse deniyor. Burada kastedilen teknik bir durumdur. Yani 5 sn. eklemeli 
yada ertelemeli ayar yap─▒labilecek digital saat varsa. Hakem karar─▒na gerek kalmas─▒n diye G4 
maddesi uygulan─▒r. 
G.5 ┼×ayet Madde G.4 uygulanm─▒yor ve hamlede olan oyuncunun saatinde iki dakikadan az zaman─▒ 
kalm─▒┼čsa, bayra─č─▒ dü┼čmeden önce berabere sav─▒nda bulunabilir. Hakemi ça─č─▒racak ve saati 
durdurabilecektir. (bkz. Madde 6.12.b) Oyuncu, oyunun normal yollarla kazan─▒lamayaca─č─▒ ya da 
rakibinin normal yollarla oyunu kazanmak için çaba harcamad─▒─č─▒ temelinde bir sav öne sürebilir. 
a. E─čer hakem rakibin oyunu normal yollarla kazanmak için çaba göstermedi─čini veya oyunun 
normal yollarla kazan─▒lamayaca─č─▒n─▒ onaylarsa, berabere ilan edecektir. Yoksa karar─▒n─▒ erteleyecek 
veya sav─▒ reddedecektir. 
b. E─čer hakem karar─▒n─▒ ertelemi┼čse, rakibe iki dakika zaman ekleyebilir ve oyun olanakl─▒ ise bir 
hakem gözetiminde devam edecektir. Hakem oyunun nihai sonucunu daha sonra ya da 
bayraklardan biri dü┼čtükten sonra olabildi─čince çabuk ilan edecektir. Hakem, oyunun normal 
yollardan kazan─▒lmayaca─č─▒na veya rakibinin kazanmak için yeterli çaba göstermedi─čine karar 
verirse berabere ilan edecektir. 
c. E─čer hakem sav─▒ reddetmi┼čse, rakibe iki dakika süre ekleyecektir